Αν παρατηρήσατε τελευταία πως η αγορά ενός νέου laptop ή η αναβάθμιση του κινητού σας κοστίζει ξαφνικά πολύ περισσότερο από πέρυσι, δεν φταίει μόνο ο πληθωρισμός. Ζούμε τις συνέπειες μιας νέας, σιωπηλής κρίσης που χτυπάει την τεχνολογία στην καρδιά της και αυτή τη φορά δεν ευθύνεται κάποια πανδημία ή κλειστά εργοστάσια. Το πρόβλημα δεν είναι ότι τελείωσαν τα τσιπ γενικά, αλλά ότι τελειώνουν τα τσιπ που χρειάζεται ο απλός καταναλωτής για την καθημερινότητά του.
Η παγκόσμια βιομηχανία παράγει πυρετωδώς μνήμες, όμως η μερίδα του λέοντος δεν καταλήγει στα ράφια των καταστημάτων αλλά δεσμεύεται για την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης. Οι υποδομές του AI καταβροχθίζουν μνήμη με ρυθμούς που η αγορά των καταναλωτικών ηλεκτρονικών δεν είχε φανταστεί ποτέ. Αυτό που απομένει για εμάς είναι απλώς λίγο και ακριβό.
Αυτό δημιουργεί μια ασφυκτική κατάσταση για τον μέσο χρήστη που βλέπει τις τιμές να ανεβαίνουν ενώ τα χαρακτηριστικά των συσκευών υποβαθμίζονται. Οι επενδυτές βλέπουν τους κολοσσούς της μνήμης να καταγράφουν κέρδη ρεκόρ, την ώρα που εμείς καλούμαστε να πληρώσουμε το μάρμαρο. Η μνήμη έπαψε να είναι ένα απλό εμπόρευμα και συμπεριφέρεται πλέον σαν το πετρέλαιο σε περίοδο γεωπολιτικής κρίσης.
Ο φόρος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η βασική αιτία που αυτή η έλλειψη πονάει περισσότερο από τους προηγούμενους κύκλους είναι αυτό που οι γνώστες της αγοράς αποκαλούν «φόρο AI». Η μνήμη υψηλής ταχύτητας HBM έχει γίνει το πολυτιμότερο υλικό στη βιομηχανία, καθώς είναι απαραίτητη για την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Τα εργοστάσια, προκειμένου να παράγουν περισσότερη HBM, μειώνουν αναγκαστικά την παραγωγή της απλής DRAM και NAND που χρησιμοποιούμε εμείς.
Στην ελληνική αγορά, η οποία είναι εξαιρετικά ευαίσθητη στις τιμές, αυτός ο «φόρος» θα γίνει ιδιαίτερα αισθητός. Οι εισαγωγείς θα δυσκολευτούν να κρατήσουν τις τιμές χαμηλά και οι προσφορές που περιμένουμε σε περιόδους εκπτώσεων θα είναι σίγουρα πιο φτωχές. Το χειρότερο σενάριο είναι πως θα δούμε συσκευές μεσαίας κατηγορίας να κυκλοφορούν με λιγότερη μνήμη RAM για να κρατηθεί το κόστος σταθερό.
Αυτό το παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος καθορίζει πλέον την αγορά. Εταιρείες όπως η Samsung και η Micron έχουν συγκεκριμένη χωρητικότητα παραγωγής και επιλέγουν συνειδητά να εξυπηρετήσουν τους μεγάλους πελάτες όπως η Nvidia. Όταν ένας γίγαντας δεσμεύει την παραγωγή με ανοιχτές επιταγές, ο απλός καταναλωτής που θέλει να χτίσει ένα PC ή να πάρει ένα οικονομικό laptop μπαίνει σε δεύτερη μοίρα.
Το τέλος της φθηνής αναβάθμισης
Η πιο ανησυχητική ένδειξη για το μέλλον ήρθε από την απόφαση της Micron να αποσυρθεί ουσιαστικά από την καταναλωτική αγορά μέσω του brand Crucial. Για χρόνια, η Crucial ήταν η σίγουρη και προσιτή λύση για κάθε φοιτητή ή επαγγελματία που ήθελε να αναβαθμίσει το μηχάνημά του. Η έξοδός της δείχνει πως για τους κατασκευαστές, το να πουλάνε μνήμες σε εμάς δεν συμφέρει πια οικονομικά.
Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι οι επιλογές μας λιγοστεύουν δραματικά. Η αγορά των μεταχειρισμένων και ανακατασκευασμένων ανταλλακτικών αναμένεται να γνωρίσει άνθιση, καθώς οι καινούργιες μνήμες θα γίνονται είδος πολυτελείας. Ήδη παρατηρείται κινητικότητα σε «γκρίζα» κανάλια διανομής, όπου η μνήμη αντιμετωπίζεται ως χρηματιστηριακό προϊόν με τιμές που αλλάζουν μέρα με τη μέρα.
Η ειρωνεία είναι τραγική. Φτιάξαμε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για να κάνουμε την τεχνολογία πιο προσιτή και ισχυρή, αλλά στην πορεία δημιουργήσαμε μια έλλειψη που κάνει την τεχνολογία που ήδη έχουμε ακριβότερη και πιο δύσκολη στη συντήρηση. Αν σκοπεύετε να αγοράσετε, μην περιμένετε πτώση τιμών. Το 2026 και το 2027 θα είναι χρονιές που η μνήμη θα κοστίζει χρυσάφι.
